Gepost door: pheirman | september 30, 2011

Boek: Tonio – A.F.Th. van der Heijden


“Hoop mag dan een vorm van zelbedrog zijn, we kunnen niet zonder, al is het vaak hopen tegen de klippen op. ‘Hoop is een reflex’. Maar als het dan zo is dat de ten dode opgeschreven zieke op genezing blijft hopen, en de ter dood veroordeelde misdadiger op gratie, wat blijft er dan, reflex of niet, voor Mirjam en mij te hopen over? ‘De mens kan zijn angst niet ontlopen, maar zijn hoop evenmin.’

De hoop dat Tonio ooit nog bij ons terugkeert, is de bodem ingeslagen. De angst dat de ijselijke waarheid hierover steeds dieper en obscener tot ons door zal dringen, neemt alleen maar toe. Wat te hopen? Dat het gemis vroeg of laat zal afkalven? Dat is hopen op een wassen neus, want het verlies zal er, met garantiebewijs, voor altijd zijn.

Wij ontlopen de hoop niet. De hoop ontloopt ons.”

Een van de vele pakkende passages uit het requiem dat de Nederlandse schrijver A.F.Th. van der Heijden schreef voor zijn zoon Tonio, die in 2010 – 21 jaar oud – om het leven kwam bij een verkeersongeval. Weggemaaid door een wagen, zonder bedoeling, zomaar. Zonder reden. Het pure noodlot dat in al zijn gruwelijke willekeur een kind wegrukt van zijn ouders.

van der Heijden doet het enige wat hij op dat moment kan. Hij graaft in zijn eigen kolkende emoties en die van zijn vrouw Mirjam en diept herinneringen op aan de 21 levensjaren van Tonio. Van een lieflijke baby die zorgeloos het kwijl van achter zijn speen laat druipen tot de twintiger die net een prille romance begonnen was met de mysterieuze Jenny. Of net niet?

De auteur schrijft als een wanhopige vader, niet chronologisch, maar heen en weer geslingerd door angsten, frustraties, schuldgevoelens (“had ik hem nog maar even gebeld, dat was misschien de seconde die hem kon redden”). Een requiem, van een wrede, troostende en toch onthutsende schoonheid is deze ode aan zijn verongelukte zoon. Een boek dat ouders die een kind verloren in het hart zal treffen, maar even goed zal louteren.

En, neen, de schrijver heeft overschot van gelijk, je komt er niet sterker uit. Hooguit anders. De zeurende pijn van het gemis gaat nooit helemaal weg, in het beste geval wordt het een litteken, een kras op je ziel dat je hopelijk kunt blijven koesteren. Deze verscheurde vader zegt het zelf meermaals in zijn boek, tot zijn vrouw Mirjam. “We moeten samen oud worden, al was het maar om zijn pijn te delen.” Vreselijk pijnlijk, maar ook ontroerend mooi.

A.F.Th. van der Heijden, Tonio, De Bezige Bij, Amsterdam, 2011, 635 blz.

Advertenties

Responses

  1. […] Tonio – A.F.Th van der Heijden (30 september […]


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: